Μυστική Αλφάβητος (2022)

Χρονικά & αφηγήσεις

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ

Εκδόσεις: Ψηφιακή Αυτοέκδοση
Έτος Έκδοσης: 2022
Ηλεκτρονικό Βιβλίο (PDF, A4)
Σελίδες: 36
Εξώφυλλο & Εικονογράφηση: Μάριον Χωρεάνθη
Διάθεση: @ Archive.org

Συνέντευξη με τον Hans-Joachim Lang (2019)

Έχω εμπιστοσύνη στην επικράτηση της λογικής

Ο Γερμανός ιστορικός και μελετητής Hans-Joachim Lang γεννήθηκε το 1951. Σπούδασε πολιτικές επιστήμες και κοινωνιολογία και εργάστηκε αρχικά ως δημοσιογράφος, εκδηλώνοντας παράλληλα ζωηρό ενδιαφέρον για την ιστορική έρευνα, με την οποία και ασχολήθηκε αποκλειστικά στη συνέχεια. Το 1982 ανέλαβε την επιστημονική ενότητα της καθημερινής εφημερίδας Schwabisches Tagblatt του Τούμπιγκεν, ενώ διετέλεσε επίκουρος καθηγητής πολιτισμικής ανθρωπολογίας στο τοπικό πανεπιστήμιο, όπου είχε σπουδάσει και ο ίδιος. Το 1989 ο Lang και ο συνεργάτης του Wolfgang Moser αρνήθηκαν το βραβείο "δημοσιογραφικής τόλμης" Fritz-Sanger, λόγω πρότερων σχέσεων του εκδοτικού οργανισμού που το θέσπισε με το ναζιστικό καθεστώς. Το 2004 κυκλοφόρησε η βραβευμένη μελέτη του με τον τίτλο Die Namen der Nummern (Τα Ονόματα των Αριθμών), η οποία αποκαλύπτει τα ονόματα όλων των αιχμαλώτων του στρατοπέδου συγκέντρωσης Natzweiler-Struthof που θανατώθηκαν σε θαλάμους αερίων από τον καθηγητή ανατομίας August Hirt, με σκοπό τη συλλογή σκελετών Εβραίων για "επιστημονικούς" σκοπούς. Το φετινό Ιούνιο ο συγγραφέας επισκέφθηκε την Αθήνα με αφορμή την κυκλοφορία στη χώρα μας του βιβλίου του Οι γυναίκες του Block 10 - Ιατρικά πειράματα στο Auschwitz από τις εκδόσεις University Studio Press, προλογισμένου από τον Τζέκυ Μπενμαγιόρ και σε θαυμάσια μετάφραση της πανεπιστημιακού, μεταφράστριας και ιδρύτριας του εκδοτικού οίκου Ρωμιοσύνη στη Γερμανία, Νίκης Eideneier-Αναστασιάδη - την οποία και ευχαριστώ ιδιαίτερα για τη συμβολή της ως διερμηνέα στην παρούσα συνέντευξη.

Συνέντευξη με τον Mohed Altrad (2018)

Κρατώ πάντα ανεκτική στάση απέναντι στους άλλους

Ο Mohed Altrad δεν γνωρίζει την ηλικία του. Γεννήθηκε πιθανώς στα τέλη της δεκαετίας του '50, σ' ένα χωριό Βεδουίνων της Συρίας και μεγάλωσε μέσα σε άθλιες οικονομικές και οικογενειακές συνθήκες. Ορφανός από μητέρα, εγκαταλελειμμένος απ' τον πατέρα του και κατατρεγμένος απ' τους υπόλοιπους στενούς του συγγενείς, κατόρθωσε να επιβιώσει και να μορφωθεί αποκλειστικά χάρη στη δική του ανυποχώρητη θέληση και επιμονή. Η δίψα του για γνώση τον βοήθησε να διαπρέψει από νωρίς στις σπουδές του, για να βρεθεί στη συνέχεια με υποτροφία στη Γαλλία, όπου απέκτησε διδακτορικό στην επιστήμη των υπολογιστών, έπιασε δουλειά σε πολυεθνική εταιρία πετρελαίου και δραστηριοποιήθηκε στον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Σήμερα ζει με την οικογένειά του στο Μονπελιέ, είναι πατέρας πέντε παιδιών και διακεκριμένος επιχειρηματίας, ιδρυτής και πρόεδρος του Ομίλου Altrad (βιομηχανίας οικοδομικών μηχανημάτων και υλικών με παγκόσμια εμβέλεια, η οποία απασχολεί 7.000 άτομα) και μόνιμος χορηγός της Εθνικής Ομάδας rugby της Γαλλίας. Έχει γράψει ως τώρα τρία βιβλία με αυτοβιογραφικά στοιχεία, που υμνήθηκαν διεθνώς από την κριτική και αγαπήθηκαν από το αναγνωστικό κοινό, καθώς και τρεις τόμους δοκιμιακών κειμένων, ενώ ετοιμάζει και ένα τέταρτο λογοτεχνικό έργο, όπου θα πραγματεύεται το πρόβλημα της "διττής ταυτότητας".

Συνέντευξη στην Τασσώ Γαΐλα (2018)

Βασιλική Γεωργαντζέλη - καπνεργάτρια, μητέρα τριών παιδιών

Γυναικείες Μορφές Της Αιτωλοακαρνανίας (Αγρίνιο 2000). Ο τίτλος του βιβλίου που υπήρξε η αφορμή της συγγραφής του αφιερώματος στην ηρωίδα Βασιλική Γεωργαντζέλη. Συγγραφέας: Μαίρη Χρυσικοπούλου.

Δέκα οι παρουσιαζόμενες γυναικείες προσωπικότητες της Αιτωλοακαρνανίας στο βιβλίο που η συγγραφέας ευγενικά μου προσέφερε - ανάμεσά τους η πρώτη Ελληνίδα χειρουργός Πιπίτσα Πεταλά, η ηρωίδα της Εθνικής Αντίστασης Μαρία Δημάδη, η Δόρα Στράτου, η χαράκτρια Βάσω Κατράκη και άλλες, καθώς και η με καταγωγή από τη Μικρά Ασία κάτοικος του προσφυγικού συνοικισμού Αγρινίου καπνεργάτρια Βασιλική Γεωργαντζέλη.

Έμπειρη στη συγγραφή ερευνών η κ. Χρυσικοπούλου, με αυτό το βιβλίο της - ύμνο στην Ελληνίδα γυναίκα - εκτός της προβολής των δέκα χαρισματικών γυναικών της Αιτωλοακαρνανίας που μας παρουσιάζει, ταυτόχρονα "κυλάει" και η ιστορία του τόπου, από τα αρχαία χρόνια και την πριγκίπισσα της Ακαρνανίας, Πηνελόπη (του Οδυσσέα), έως τα τέλη του 20ού αιώνα και το τέλος του βίου της σπουδαίας αντιστασιακής χαράκτριας Βάσως Κατράκη.

Χρονικό ενός Τελευταίου Καλοκαιριού (2017)

"Ρεύμα συνείδησης" a la Marquez

Η Yasmine El Rashidi γεννήθηκε το 1977 στο Κάιρο. Καθηγήτρια σήμερα στο πανεπιστήμιο Princeton, αρθρογραφεί συγχρόνως στο The New York Review of Books, επιμελείται την περιοδική έκδοση Bidoun για τις τέχνες και τα γράμματα της Μέσης Ανατολής και μεταφράζει αραβική λογοτεχνία στα Αγγλικά. Δοκιμιακά κείμενά της έχουν δημοσιευτεί σε αραβόφωνα και αγγλόφωνα έντυπα, ενώ το 2011 εξέδωσε μια συλλογή πολιτικών δοκιμίων με τον τίτλο The Battle for Egypt (Η Μάχη για την Αίγυπτο). Το ημιαυτοβιογραφικό μυθιστόρημα Χρονικό ενός Τελευταίου Καλοκαιριού είναι το πρώτο της καθαρά λογοτεχνικό έργο, υποψήφιο μάλιστα για το φετινό βραβείο Pen America. Στην Ελλάδα κυκλοφόρησε το Μάιο του 2017 από τις εκδόσεις Κριτική, σε πολύ ωραία μετάφραση της Μαρίας Αγγελίδου.

Η πρωταγωνίστρια και αφηγήτρια σε πρώτο πρόσωπο του Χρονικού, ένα κορίτσι με καλλιτεχνικές ανησυχίες που ενηλικιώνεται μέσα σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο κοινωνικοπολιτικό περιβάλλον, αναπολεί την πολυτάραχη πρόσφατη ιστορία της Αιγύπτου με διαρκή γνώμονα τη ζωή της δικής της οικογένειας.

Η Μεγάλη Φωτιά (2016)

Σμύρνη - Σεπτέμβριος 1922

Η ιστορία των ανθρώπων γράφεται με αίμα. Ο ιστός της δεν υφαίνεται από την ειρήνη, αλλά από τους πολέμους. Τα στιγμιότυπα που τον απαρτίζουν καταγράφονται αποσπασματικά όσο και υποκειμενικά στη συλλογική μνήμη και συνείδηση, περιμένοντας το ξεδιάλεγμα και τη συναρμολόγησή τους από το αντικειμενικό βλέμμα που θα διυλίσει την πεμπτουσία τους ώστε να την αποτιμήσει. Είναι όμως πάντα αντικειμενικό και αξιόπιστο το βλέμμα των ιστορικών; Ή επηρεάζεται (αν όχι κατευθύνεται) σε ποικίλους βαθμούς από πολλές και διαφορετικές συνιστώσες - τις ίδιες, εν μέρει, οι οποίες με οποιονδήποτε τρόπο υποκινούν ή/και καθοδηγούν τα γεγονότα; Είναι δυνατόν να γνωρίζει κανείς σε βάθος όλες τις πτυχές του κάθε ιστορικού επεισοδίου, ακόμα κι αν αυτό αποτέλεσε ορόσημο για τις μετέπειτα εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο; Και ποιες αιτίες, όπως και (ιδίως) ποιες συνέπειες, μπορεί να έχει η αποσιώπηση - εσκεμμένη είτε ακούσια - ορισμένων από τις παραμέτρους που το καθόρισαν;

Η Μικρασιατική Καταστροφή είναι πληγή ακόμα νωπή για τη χώρα μας – και όχι μονάχα λόγω της σχετικά μικρής χρονικής απόστασης από τα γεγονότα του 1922, μα και επειδή οι απόγονοι των Ελλήνων προσφύγων από τα παράλια της Μικράς Ασίας αποτελούμε ένα όχι ευκαταφρόνητο τμήμα του πληθυσμού της.

Οι Ανεΐνες (2016)

Το είδωλο μιας προσωπικής μυθολογίας

Η γιαγιά μου η Μαρία ήταν άνθρωπος δύσπιστος. Και δύστροπος, με τη διαρκώς εχθρική καχυποψία των οριακά αμόρφωτων (δεν είχε βγάλει το δημοτικό) απέναντι στους υποτίθεται γραμματιζούμενους. Ήξερε βέβαια να διαβάζει - και ό,τι έντυπο υλικό έπεφτε στα χέρια της, από παιδικά παραμύθια ως τις καθημερινές εφημερίδες και από τη σαρακοφαγωμένη της Ιερά Σύνοψη ως τα μεταφρασμένα θεατρικά του Ibsen και του Williams, το ξεκοκάλιζε με μανία. Τώρα τι καταλάβαινε από τα διαβάσματά της, μονάχα εκείνη το 'ξερε. Ό,τι απορίες μπορεί να είχε, σπάνια τις συζητούσε. Είτε από εγωισμό, είτε από φόβο μην την κοροϊδέψουν. Κι όποτε αναγκαζόταν να καταδεχτεί τα φώτα μας, νιώθαμε λες και δίναμε εξετάσεις μπροστά σ' έναν αδέκαστο και άκρως απρόβλεπτο κριτή, που αν τυχόν δεν τον ικανοποιούσε η απάντησή μας, δεν το 'χε σε τίποτα να μας πάρει το κεφάλι. Ήταν εξπέρ στο να αντιστρέφει τους ρόλους η γιαγιά μου, Θεός σχωρέσ' την.

Ο Στοιχειωμένος Κήπος (2013)

Το φασματικό πρόσωπο της πόλης

Αφετηρία Συγγρού-Φιξ. Το λεωφορείο έχει γεμίσει. Είναι η ώρα εκείνη του απογεύματος που μεταβάλλει το ανάγλυφο του τοπίου, το ντύνει με ιστούς ίσκιων, βαθαίνει τις πτυχές του και τις χαρακιές. Δεξιά κι αριστερά τα κτήρια με τις σκοτεινές βιτρίνες ξεδιπλώνονται σιωπηλά, σχεδόν αγνώριστα καθώς τα χρώματα σβήνουν τις αντιθέσεις τους μέσα στο μισοδιάφανο παστέλ του σούρουπου.

Στον Τοίχο με Μπογιά (2011)

Κι αν δεν σας αρέσει, ζωγραφίστε από πάνω! (Banksy)

Οι δρόμοι έχουν τις ιστορίες των ανθρώπων. Φωνές, ανάσες, βήματα, αθέατες σφραγίδες περαστικής παρουσίας. Οι τοίχοι καταγράφουν το μεταίσθημα φευγαλέων ίσκιων, την ηχώ μονολόγων και συνομιλιών, την αύρα και τις εποχές της ζωντανής ύλης. Και τα σημάδια που εσκεμμένα ο άνθρωπος χαράζει επάνω τους - απόπειρες καλλιτεχνικής έκφρασης, γρίφους και διεκδικήσεις, συνθηματικά αποφθέγματα, σπασμωδικές εκδηλώσεις πάθους, συμπυκνωμένη σοφία ή λακωνική αγανάκτηση.

Ο άδειος τοίχος - όπως το άδειο χαρτί - μας καλεί να τον χρωματίσουμε, να ζωντανέψουμε την απρόσωπη λευκότητά του. Απ' την αρχή της συνειδητής του υπόστασης, όπου κι αν βρέθηκε ο άνθρωπος άφησε άσβηστα χνάρια στις φιλόξενες κενές επιφάνειες - στα τοιχώματα των σπηλαίων, στην πέτρα. Είτε από δημιουργική παρόρμηση, είτε από ανάγκη να μοιραστεί επιθυμίες, προβληματισμούς και αγωνίες. Απ' την αρχή της ιστορίας του, ζωγραφίζει τους τοίχους των κτισμάτων του, ξορκίζει τη μονοτονία μιας εθελούσια περιφραγμένης καθημερινότητας δίνοντας ζωή και κίνηση στους ίδιους αυτούς πέτρινους όγκους που τον κρατούν φυλακισμένο για να τον προστατέψουν απ' τον έξω κόσμο.

Το Φιλί της Αράχνης (2010)

A noiseless, patient spider

Δεν ξέρω πώς τα κατάφερα (πάλι) και αυτή τη φορά με τσίμπησε αράχνη. Μάλιστα, αράχνη στην καρδιά της Αθήνας - μια μάλλον θεαματική προσθήκη στο όχι ευκαταφρόνητο ρεπερτόριό μου από επιθέσεις μαμουνιών και λοιπών ζωυφίων, το οποίο εκτός από τα "αυτονόητα" κουνούπια και σκνίπες, περιλαμβάνει επίσης μέλισσες, σφήκες, μυρμήγκια, τσούχτρες, ως και μια αλογόμυγα (ή πιθανότατα τσιμπούρι - η ακριβής προέλευση του συγκεκριμένου, άκρως επώδυνου και τρομακτικού στην όψη δήγματος ουδέποτε επιβεβαιώθηκε).

Στον Αστερισμό του Όφεως (2010)

Στους κινδύνους των βράχων με τη χτενισιά της θύελλας

Τα ονόματα των κυκλαδίτικων νησιών τα θυμάμαι από μικρό παιδί να ηχούν στ' αυτιά μου σαν ρεφρέν τραγουδιού απ' τα ραδιοφωνικά δελτία ακτοπλοΐας. Πάρος, Νάξος, Τήνος, Μύκονος, Αμοργός, Ανάφη, Θήρα. Κι άλλα που ακούγονται λιγότερο συχνά και δεν συνδυάζονται αυτόματα στο νου με την ετήσια θαλασσινή εξόρμηση των παραθεριστών: Δήλος, Άνδρος, Κέα, Σύρος, Σέριφος, Σίφνος, Ίος, Κύθνος, Κίμωλος, Κέρος, Ρήνεια, Σίκινος, Αντίπαρος, Φολέγανδρος, Ηρακλειά, Πολύαιγος, Δονούσα, Δεσποτικό, Σχοινούσα, Θηρασία, Μήλος, Αντίμηλος, Κουφονήσια. Κι αυτά που έχουν αφήσει επώδυνες χαρακιές στην πρόσφατη μνήμη της Ελλάδας - Γυάρος, Μακρόνησος.

Εκτός απ' τα μεγάλα νησιά, στο νομό Κυκλάδων ανήκουν και πολλά μικρότερα, άλλα κατοικημένα κι άλλα όχι, όπως και συστάδες νησιών: Άνυδρος ή Αμοργοπούλα, Νέα και Παλαιά Καμένη, Ασπρονήσι, Ασκανιά, Εσχάτη, Χριστιανή, Ρευματονήσι, Νικουριά, Καρδιώτισσα, Αβολαδονήσι, Τραγονήσι, Κιτριανή, Σεριφοπούλα, Γλαρονήσι, η συστάδα Αντιπάρου, οι νησίδες Μάκαρες ή Μακάριοι, τα Αβελονήσια και το Σχινονήσι.