Η τυφλή κυκλικότητα της ειμαρμένης
Ο Οιδίπους Τύραννος του Σοφοκλή παρουσιάστηκε πιθανότατα το 428 π.Χ., ενώ είναι άγνωστο το πότε γράφτηκε. Προηγείται, πάντως, του Οιδίποδα επί Κολωνώ, που χρονολογικά είναι από τα τελευταία έργα του ποιητή. Η υπόθεσή του δανείζεται πρόσωπα και στοιχεία από το θηβαϊκό κύκλο ή "κύκλο των Λαβδακιδών" - μια χαμένη επική τετραλογία σε δακτυλικό εξάμετρο, η οποία αναφερόταν στην αρχαία Θήβα. Από τα πιο πολυπαιγμένα έργα διαχρονικά και σε παγκόσμιο επίπεδο, μεταφέρθηκε, επίσης, επανειλημμένα στον κινηματογράφο (από το θεατρικό σκηνοθέτη Tyrone Guthrie - σε ελεύθερη αγγλική απόδοση του ποιητή W. B. Yeats - το 1957, από τον Pasolini το 1967 με τη Silvana Mangano ως Ιοκάστη και από τον Philip Saville το 1968, σε αμερικανική παραγωγή με πρωταγωνιστές τους Christopher Plummer, Orson Welles και Donald Sutherland και μουσική του Γιάννη Χρήστου). Θεωρήθηκε ως υπόδειγμα δραματουργίας από τον Αριστοτέλη στην Ποιητική του και ενέπνευσε, μάλιστα, στον Freud την ονομασία του γνωστού ψυχολογικού συμπλέγματος. Πέρα, ωστόσο, απ' τις σημερινές ερμηνείες και τοποθετήσεις, η κατά Σοφοκλή εκδοχή του αρχαίου μύθου εστιάζει πρωταρχικά στο άφευκτο του ανθρώπινου πεπρωμένου, καθώς και στην πανταχού παρουσία της τραγικής ειρωνείας, η οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση αποτελεί οργανικό, θεμελιώδες συστατικό της πλοκής.
